De eerste indruk is dat Marion Bloem op de tienertoer is gegaan. Ze gaf haar nieuwe boek de kinderachtige titel Games4girls. De plaatjes en en rijmpjes op het omslag ('rozen verwelken/schepen vergaan') wekken de veronderstelling dat je een poesie-album in handen hebt. Begin je eenmaal te lezen dan ontdek je al snel dat het om een serieuze roman gaat. Vaders liefste wordt een ware booswicht.

Pietje Bell heeft een kleindochter gekregen. Ze noemt zichzelf Xohra. De hoofdpersoon van Games4girls heeft minstens even veel lef als de befaamde straatjongen, ze is vrijmoedig en zelfverzekerd, ondeugend en toch ook sympathiek. Marion Bloem, ondanks een flinke rij romans en verhalen nog altijd vooral bekend vanwege haar debuut Geen gewoon Indisch meisje, heeft zich verplaatst in de veel jongere Xohra, eigenlijk Zohra van Dam geheten. Dat zou bij de meeste auteurs tot ongeloofwaardige taferelen leiden. Deze metamorfose heeft echter niets verkrampts. De schrijfster kan denken als een meisje, voelen als een meisje, lachen als een meisje en huilen als een meisje. Het mentale portret dat zij schetst van een opgroeiende vrouw lijkt griezelig goed. Dat griezelig kunnen we letterlijk opvatten: het boek is benauwenden koortsachtig. Het is duidelijk dat Xohra, die zich nog altijd een onoverwinnelijke godin waant. aan de vooravond van haar nederlaag staat.

Maar ze zou geen literair familielid van Pietje Bell zijn wanneer in de roman over haar vrolijke momenten ontbraken. Er wordt een geestig beeld gegeven van de club van drie rebelse vriendinnen die door haar wordt aangevoerd. Nouchka, Sonja en Xohra zijn modern, ze noemen zich geen hartsvriendinnen maar 'femates'. Marion Bloem vond het nodig ook in andere gevallen hip te zijn: er is veel gedoe met websites en er wordt druk gezworven op het Internet. Het relaas van de schrijfster lijkt evenwel uit een ouderwetse pen te zijn gevloeid. Anders zou ze stellig niet zulke fraaie vergelijkingen kunnen bezigen als: "Veel herinneringen uit mijn kleutertijd koester ik als gedroogde klavertjesvier tussen de bloemrijke avonturen van later."

Bloemrijk
Het zijn deze bloemrijke avonturen van de drie dekselse meiden die de lezer aan het lachen maken. Ze dromen van een carriere in Hollywood. Ter voorbereiding daarop gedragen ze zich in het dagelijks leven als actrices. Ze zijn fel, wild, brutaal en maken veel slachtoffers met hun bizarre toneelstukjes. "Apart waren wij gewetensvol, braaf, oplettend (...) Samen waren we heftiger dan water en ongebluste kalk", schrijft Xohra achteraf. Ze heeft abrupt met haar twee 'femates' gebroken, maar tien jaar later probeert ze hun verloren fantasiewereld te herstellen. Dat doet ze van achter de computer, ze hoopt dat Nouchka en Sonja haar via Internet terug zullen vinden. Speciaal voor hen is ze ook bezig met het ontwerpen van het interactieve 'games4girls', vandaar die rare titel van de roman. De vriendinnen die een tijdlang het dorp terroriseerden, waren alle drie "van gemengd ras". Een enkele keer werden daarover kwaadaardige opmerkingen gemaakt: "0, dat zijn die zwarte Chinezen weer. Ik zou ze graag terug het oerwoud in schoppen." In feite voelt het trio zich ver verheven boven de rest. Vooral op hun broertjes kijken ze diep neer. De jochies kunnen niet verschijnen of ze worden met veel vertoon van girl-power gemolesteerd of vastgebonden. "Het moest verboden worden om jongens op de wereld te zetten", vond Xhora. Later gaan zij en haar vriendinnen daarover genuanceerder denken. Ze hebben dan sugardaddy's nodig om hun wensen te financieren.

Dit klinkt allemaal alsof Marion Bloem een klucht heeft geschreven over een vrouwelijke rebellenclub. Maar daarachter gaat een drama schuil. De dwarsheid en de overmoed van de hoofdpersoon hebben een reden. Heel haar optreden dient om haar kwetsbaarheid te verhullen. Ze was aanvankelijk vaders liefste meisje geweest, tussen hem en haar bestond een heel goede verstandhouding. Geleidelijk was hij haar ontglipt, als reactie had ze de geborgenheid van haar meisjesbende gezocht: "Dankzij mijn vader. Ondanks mijn vader. Ter ere van mijn vader". Haar vader was zich wonderlijk gaan gedragen, hij verdween soms, hij haalde onbekenden in huis. Zijn toenemende geestelijke en lichamelijke problemen werden veroorzaakt door een ongeneeslijke ziekte. Men neemt hem op in een inrichting waarhij steeds verder wegkwijnt en uiteindelijk overlijdt.

Z'n dochter komt vaak naar de inrichting. Zij toont haar gevoelens nauwelijks, maar ze volgt alles wat er gebeurt. Ze brengt haar vriendinnen mee, al worden die soms bang van de scenes in het gekkenhuis. "Kunnen we het nu niet overkrijgen?", vraagt Sonja zich af. Xohra verblijft in dezelfde inrichting wanneer ze haar stoere meisjesspel ontwerpt en haar herinneringen vastlegt. Zij is daar gaan werken om in de sfeer van haar vader te kunnen blijven verkeren. Ze vreest echter ook patiënte te worden, de ziekte waaraan hij leed is namelijk erfelijk. De eerste symptomen treden blijkbaar al op, tot haar grote angst: "Er komt een dag dat ik niet meer weet wat echt gebeurt en wat er is verzonnen, en dat ik niet meer voel, denk of beweeg zoals ik als Xohra of Zohra zou willen zijn." De hoofdpersoon van Games4girls is zowel heldin als sukkel, middelpunt van tegelijk een komedie èn een tragedie, in één adem klinken haar lach en haar wanhoopskreet. Pietje Bell zou trots, maar vooral ook bezorgd over deze kleindochter zijn geweest.

© 2001 Marion Bloem
Arbeiderspers, Amsterdam

Roman

Nu in de winkel