Logboek
18 juni 2008

Waar is ze?

“Waar is jouw lieve oma?’ vraagt ze.
Ze is pas twee en een half jaar oud. Grote bruingroene vragende ogen.
“Welke lieve oma bedoel je, Helena?”
“Jouw oma die ziek is.”
Iedereen is versteld van haar lange zinnen en perfecte woordkeus. Ze praat al maanden zo goed, kan redeneren, observeren en heeft veel gevoel voor humor. Maar nu is ze ernstig.
Zomaar vanuit het niets komt ze met deze vraag.
“Bedoel je mijn mama? Bedoel je oma Jacquie? Zij is niet ziek hoor, opa Lex wel, die is een beetje ziek en al oud hè?”
Ze schudt nee. Ze kijkt me indringend aan.
“Andere,” zegt ze,”jouw oma.”
Bedoel je mijn oma? Die is al heel lang...Nee, ik heb geen oma meer.”
Hoe moet ik nu verder? Dat kleine meidje dat over vijf maanden pas drie wordt ga ik toch niet vertellen dat mijn lieve oma, mijn muze, al heel lang dood is.
Helena boft. Ze heeft erg veel oma’s. Een overoma van rond de 90 en een oma Ria van boven de 60, beiden van haar moeder’s kant. Van haar vader’s kant heeft ze mij, haar oma Marion en dan ook nog eens mijn moeder en de moeder van mijn man, respectievelijk oma Jacquie en oma Aletta.
Ik noem hun namen. Ik noem ze allemaal. En vraag dan:Bedoel je haar? Ze schudt telkens nee.
“Oma is ziek,” zegt ze. “In bed. Heel heel ziek’ Haar intonatie vertelt me dat ze echt iemand voor ogen heeft. Ze blijft mij strak aankijken of ze wil zeggen: hoe kun je die lieve zieke oma nu vergeten?
Zo kijken we elkaar bijna een minuut zwijgend in de ogen. Zij kijkt niet weg. Ze wacht op antwoord. Ik zit in een luie leunstoel. Zij staat twee meter bij mij vandaan met een theepot van een kinderserviesje in de hand.
Opeens begrijp ik haar. Een jaar geleden is ze twee keer bij mij op de set geweest om te figureren in mijn speelfilm als een van de achterkleinkinderen van het filmkarakter Oma Em. De ene keer lag Anneke Grönloh als stervende oma op bed en de andere keer filmden we de allerlaatste scene. Helena was toen bijna twee jaar oud...De afgelopen winter, Helena was inmiddels ruim twee jaar oud, was ze een paar uurtjes bij me in de montage. Ze zat op mijn schoot, keek met ons mee, luisterde aandachtig naar mij en mijn editor. zoals we diverse takes vergeleken. Ook zij wees met haar vinger:”Die is leuker” als we takes vergeleken. Een maand geleden zag ze op mijn computerscherm de trailer en elke keer als hij afgelopen was riep ze uit:Nog een keer!”
“Helena, je bedoelt oma Em, de oma van de film?”
Ze knikt: “Film.” En dan, met die indringende blik van haar, vraagt ze:”Waar is ze?”